Wat beeldend werken zichtbaar kan maken wanneer woorden tekortschieten

Niet alles wat we voelen laat zich gemakkelijk onder woorden brengen.

Soms weten we dat er iets speelt, maar kunnen we er geen taal aan geven. Misschien voel je spanning, onrust of verdriet, maar weet je niet precies waar het vandaan komt. Of je merkt dat je steeds tegen hetzelfde aanloopt, terwijl je met je hoofd heel goed begrijpt wat er gebeurt.

Juist dan kan beeldend werken een andere ingang bieden.

Wanneer je werkt met kleur, vorm, klei of andere materialen, hoef je niet eerst te weten wat je wilt vertellen. Je handen mogen beginnen. Door te tekenen, schilderen, vormen of bewegen met materiaal kan iets zichtbaar worden van wat er van binnen leeft.

Een beeld hoeft daarbij niet mooi te zijn. Het hoeft zelfs niets voor te stellen. Het gaat niet om kunst maken en ook niet om goed of fout.

Het gaat om ontdekken.

Kijken naar wat ontstaat

Tijdens het beeldend werken ontstaat er iets buiten jezelf waar je vervolgens naar kunt kijken.

Een kleur die je steeds opnieuw kiest. Een vorm die veel ruimte inneemt. Een lijn die je eerst heel voorzichtig zette en later krachtiger wordt. Of misschien merk je juist dat je ergens niet overheen wilt tekenen of dat een bepaald gedeelte van je werk leeg moet blijven.

Het beeld is van jou en jij bent degene die er betekenis aan geeft. Door samen te kijken en vragen te stellen als Wat valt je op?, Wat gebeurt er met je wanneer je hiernaar kijkt? of Waar merk je dat in je lichaam?, kan er langzaam iets duidelijk worden.

Soms herken je ineens iets wat je eigenlijk al wist, maar nog niet onder woorden kon brengen. Soms ontstaat er een nieuw inzicht. En soms roept een beeld juist nieuwe vragen op die uitnodigen om verder te onderzoeken.

Niet alles hoeft meteen begrepen te worden

Ook daarin zit voor mij de waarde van beeldend werken.

We zijn gewend om veel met ons hoofd te begrijpen en oplossingen te zoeken. Maar niet iedere ervaring laat zich onmiddellijk verklaren.

Een beeld mag er eerst gewoon zijn.

Je kunt ernaar kijken, erbij stilstaan en opmerken wat het met je doet. Misschien verandert de betekenis later. Misschien ontdek je tijdens een volgende sessie iets wat je eerder nog niet zag.

Beeldend werken geeft zo ruimte om langer stil te staan bij wat zich aandient, zonder dat je het meteen hoeft te verklaren.

Niet door het antwoord voor je te vinden, maar door zichtbaar te maken waar je zelf verder naar kunt kijken.

Van het beeld naar het dagelijks leven

Wat tijdens het beeldend werken zichtbaar wordt, blijft niet alleen op papier of in het materiaal achter.

Soms ga je na een sessie iets herkennen in je dagelijks leven. Je merkt bijvoorbeeld eerder wanneer je jezelf terugtrekt, over je grens heen gaat, veel van jezelf vraagt of juist behoefte hebt aan ruimte.

Iets wat eerst zichtbaar werd in een lijn, kleur of vorm, kan zo langzaam herkenbaar worden in situaties thuis, op het werk of in contact met anderen.

En juist daar kan iets veranderen.

Niet doordat je voortaan precies weet wat je moet doen, maar doordat je eerder opmerkt wat er gebeurt. Er ontstaat een klein moment waarin je kunt stilstaan bij jezelf:

Wat merk ik nu?

Wat heb ik nodig?

En welke keuze wil ik hierin maken?

Zo kan wat in het beeld begon steeds meer tot leven komen in het dagelijks leven. Je leert jezelf en je eigen reacties beter herkennen en kunt van daaruit bewustere keuzes maken.

Beeldend werken maakt daarmee niet alleen iets zichtbaar. Het kan ook iets in beweging brengen.

Want soms vertelt een beeld wat woorden nog niet kunnen zeggen.

En juist daarin schuilt voor mij de kracht.